(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.81. అధ్యాయః 081
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి కృష్ణనారదసంవాదానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-81-0x(5547)(67945)
ఏవమగ్రాహ్యకే తస్మింజ్ఞాతిసంబంధిమండలే।
మిత్రేష్వమిత్రేష్వపి చ కథం భావో విభావ్యతే॥ 12-81-1(67946)
భీష్మ ఉవాచ। 12-81-2x(5548)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
సంవాదం వాసుదేవస్య మహర్షేర్నారదస్య చ॥ 12-81-2(67947)
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-81-3x(5549)
నాసుహృత్పరర్మ మంత్రం నారదార్హతి వేదితుం।
అపండితో వాఽపి సుహృత్పండితో వాప్యనాత్మవాన్॥ 12-81-3(67948)
స తే సౌహృదమాస్థాయ కించిద్వక్ష్యామి నారద।
కృత్స్నాం బుద్ధిం చ తే ప్రేక్ష్య సంపృచ్ఛే త్రిదివంగమ॥ 12-81-4(67949)
దాస్యమైశ్వర్యవాదేన జ్ఞాతీనాం వై కరోంయహం।
అర్ధంభోక్తాఽస్మి భోగానాం వాగ్దురుక్తాని చ క్షమే॥ 12-81-5(67950)
అరణీమగ్నికామో వా మథ్నాతి దహృయం మమ।
వాచా దురుక్తం దేవర్షే తన్మాం దహతి నిత్యదా॥ 12-81-6(67951)
బలం సంకర్షణే నిత్యం సౌకుమార్యం పునర్గదే।
రూపేణ మత్తః ప్రద్యుంనః సోఽసహాయోఽస్మి నారద॥ 12-81-7(67952)
అన్యే హి సుమహాభాగా బలవంతో దురాసదాః।
నిత్యోత్థానేన సంపన్నా నారదాంధకవృష్ణయః॥ 12-81-8(67953)
యస్య న స్యుర్న వై స స్యాద్యస్య స్యుః కృత్స్నమేవ తత్।
ద్వయోరేనం ప్రచరతోర్వృణోంయేకరతం న చ॥ 12-81-9(67954)
స్యాతాం యస్యాహుకాక్రూరౌ కిం ను దుఃఖతరం తతః।
యస్య చాపి న తౌ స్యాతాం కిం ను దుఃఖతరం తతః॥ 12-81-10(67955)
సోఽహం కిత్నవమాతేవ ద్వయోరపి మహామునే।
నైకస్య జయమాశంసే ద్వితీయస్య పరాజయం॥ 12-81-11(67956)
మమైవం క్లిశ్యమానస్య నారదోభయదర్శనాత్।
వక్తుమర్హసి యచ్ఛ్రేయో జ్ఞాతీనామాత్మనస్తథా॥ 12-81-12(67957)
నారద ఉవాచ। 12-81-13x(5550)
ఆపదో ద్వివిధాః కృష్ణ బాహ్యాశ్చాంయంతరాశ్చ హ।
ప్రాదుర్భవంతి వార్ష్ణేయ స్వకృతా యది వాఽన్యతః॥ 12-81-13(67958)
సేయమాభ్యంతరా తుభ్యమాపత్కృచ్ఛ్రా స్వకర్మజా।
అక్రూరభోజప్రభవా సర్వే హ్యేతే తదన్వయః॥ 12-81-14(67959)
అర్థహేతోర్హి కామాద్వా వీరబీభత్సయాఽపి వా।
ఆత్మనా ప్రాప్తమైశ్వర్యమన్యత్ర ప్రతిపాదితం॥ 12-81-15(67960)
కృతమూలమిదానీం తద్రాజశబ్దసహాయవత్।
న శక్యం పునరాదాతుం వాంతమన్నమివ స్వయం॥ 12-81-16(67961)
బభ్రూగ్రసేనతో రాజ్యం నాప్నుం శక్యం కథంచన।
జ్ఞాతిభేదభయాత్కృష్ణ త్వయా చాపి విశేషతః॥ 12-81-17(67962)
తచ్చ సిధ్యేత్ప్రయత్నేన కృత్వా కర్మ సుదుష్కరం।
మహాక్షయం వ్యయో వా స్యాద్వినాశో వా పునర్భవేత్॥ 12-81-18(67963)
అనాయసేన శస్త్రేణ మృదునా హృదయచ్ఛిదా।
జిహ్వాముద్ధర సర్వేషాం పరిమృదజ్యానుమృజ్య చ॥ 12-81-19(67964)
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-81-20x(5551)
అనాయసం మునే శస్త్రం మృదు విద్యామహం కథం।
యేనైషాముద్ధరే జిహ్వాం పరిమృజ్యానుమృజ్య చ॥ 12-81-20(67965)
నారద ఉవాచ। 12-81-21x(5552)
శక్త్యాఽన్నదానం సతతం తితిక్షాఽఽర్జవమార్దవం।
యథార్హప్రతిపూజా చ శస్త్రమేతదనాయసం॥ 12-81-21(67966)
జ్ఞాతీనాం వక్తుకామానాం కటుకాని లధూని చ।
గిరా త్వం హృదయం వాచం శమయస్య మనాంసి చ॥ 12-81-22(67967)
నామహాపురుషః కశ్చిన్నానాత్మా నాసహాయవాన్।
మహతీం ధురమాదాయ సముద్యంయోరసా వహేత్॥ 12-81-23(67968)
సర్వ ఏవ గురుం భారమనఙ్వాన్వహతే సమే।
దుర్గే ప్రతీతః సుగవో భారం వహతి దుర్వహం॥ 12-81-24(67969)
భేదాద్వినాశః సంఘానాం సంఘముఖ్యోఽసి కేశవ।
యథా త్వాం ప్రాప్య నోత్సీదేదయం సంఘస్తథా కురు॥ 12-81-25(67970)
నాన్యత్ర బుద్ధిక్షాంతిభ్యాం నాన్యత్రేంద్రియనిగ్రహాత్।
నాన్యత్ర ధనసంత్యాగాద్గుణః ప్రాజ్ఞేఽవతిష్ఠతే॥ 12-81-26(67971)
ధన్యం యశస్యమాయుష్వం స్వపక్షోద్భావనం సదా।
జ్ఞాతీనామవినాశః స్యాద్యథా కృష్ణ తథా కురు॥ 12-81-27(67972)
ఆయత్యాం చ తదాత్వే చ న తేఽస్త్యవిదితం ప్రభో।
షాంగుణ్యస్య విధానేన యాత్రా యానవిధౌ తథా॥ 12-81-28(67973)
యాదవాః కుకురా భోజాః సర్వే చాంధకవృష్ణయః।
త్వయ్యాయత్తా మహాబాహో లోకా లోకేశ్వరాశ్చ యే॥ 12-81-29(67974)
ఉపాసంతే హి త్వద్బుద్ధిమృషయశ్చాపి మాధవ।
త్వం గురుః సర్వభూతానాం జానీషే త్వం పరాం గతిం॥ 12-81-30(67975)
త్వామాసాద్య యదుశ్రేష్ఠమేధంతే వాదవాః సుఖం॥ ॥ 12-81-31(67976)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి ఏకాశీతితమోఽధ్యాయః॥ 81॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-81-1 అగ్రాహ్యకే వశీకర్తుమశక్యే॥
12-81-6 వాశబ్ద ఇవార్థః॥
12-81-9 తే యస్య పక్షే న స్యుః స నస్యాన్నశ్యేదేవ। యస్య పక్షే తే స్యుస్తత్ తస్మాత్ కృత్స్నం ఫలం ప్రాప్నోతీతి శేషః॥
12-81-11 కితవమాతేవ కితవయోర్ద్యూతకారిణోరేకా మాతేవ॥
12-81-13 అన్యతః బాహ్యాః ఆపదః స్వకృతాః జ్ఞాతికృతాః అంతరా ఆపదః॥
12-81-14 ఏతే సంకర్షణాదయః। తదన్వథా అక్రూరాన్వయాః॥
12-81-15 తత్ర హేతురర్థేతి। తత్స్నేహప్రభవా ఇయం తవ ఆపదితి సార్ధః। స్వకర్మజేత్యుక్తం తద్వివృణోతి ఆత్మనేతి సార్ధేన। అన్యత్ర ఆహుకే॥
12-81-16 జ్ఞాతిశబ్దం సహాయవన్ ఇతి ఝ. పాఠః।
తత్ర తత్ ఐశ్వర్యం కృతమూలం యతో జ్ఞాతిశబ్దం జ్ఞాతిత్వాదనుచ్ఛేదనీయమిత్యర్థః॥
12-81-18 తచ్చ రాజ్యస్య పునరాదానం చ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.